Paragrafen

In deze paragraaf schetsen wij onze beleidsvoornemens voor 2025 voor de lokale heffingen en de leges. Ook beschrijven wij de lokale belastingdruk en het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid. Meer details staan in de diverse belastingverordeningen die de gemeenteraad op 17 december 2024 heeft vastgesteld.

We onderscheiden de volgende heffingen:

1. Retributies
Met retributies kan de gemeente (een deel van) de kosten van de dienstverlening verhalen op degene die om de dienstverlening vraagt. Retributies zijn leges, gelden of heffingen. Deze zijn niet wettelijk voorgeschreven. Retributies zijn gerelateerd aan een direct aanwijsbare tegenprestatie en mogen maximaal kostendekkend zijn.

Onze gemeente heft de volgende retributies:

• Afvalstoffenheffing
• Rioolheffing
• Lijkbezorgingsrechten
• Marktgelden
• Kadegelden
• Overige leges en rechten

2. Belastingen
Belastingen zijn heffingen waarvan we de opbrengst vrij kunnen besteden. Met de ongebonden heffingen waarvoor de gemeente geen tegenprestatie levert, is de gemeente beperkt in het aantal belastingen dat ze mag heffen. Deze zijn benoemd in de artikelen 216 tot en met 228 van de Gemeentewet. De gemeente is vrij in de vaststelling van de hoogte van het tarief. We houden daarbij rekening met de landelijke cijfers over de stijging van de onroerendezaakbelasting (OZB) en met de inkomstenmaatstaf van het Gemeentefonds. Deze belastingen zijn inkomsten voor de gemeente die we voor verschillende kosten kunnen inzetten.

Onze gemeente heft de volgende belastingen:

• Onroerendezaakbelasting
• Roerende zaakbelasting
• Precariobelasting
• Toeristenbelasting
• Forensenbelasting
• Parkeerbelasting

De gemeente Stichtse Vecht heeft de hondenbelasting per 1 januari 2025 afgeschaft.

Kwijtschelding
Inwoners kunnen kwijtschelding krijgen voor hun belastingaanslagen als iemand het niet of maar deels kan betalen. Hiervoor geldt de 100% kwijtscheldingsnorm (= bijstandsnorm). Als we van tevoren weten dat we gaan kwijtschelden, dan wordt dat een automatische kwijtschelding. Ook kleine ondernemers kunnen kwijtschelding krijgen, maar alleen voor de belastingaanslagen die zij als privépersoon ontvangen. Bedrijven komen niet in aanmerking voor kwijtschelding.

Kwijtschelding is mogelijk voor de ozb-woningen in eigendom, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De basis voor het kwijtscheldingsbeleid is de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990.

Oninbaar
In onze schattingen van de opbrengsten van rioolheffing, afvalstoffenheffing en onroerendezaakbelastingen houden we er rekening mee dat we een deel van de opgelegde vorderingen niet kunnen innen. Dat is het geval als een belastingschuldige wel moet betalen, maar invordering op de gebruikelijke wijze in de praktijk niet (meer) mogelijk is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de belastingschuldige failliet is gegaan of de belastingschuldige vertrokken is zonder dat de nieuwe verblijfplaats bij de invorderingsambtenaar bekend is.

Beleidsvoornemens
Voor het begrotingsjaar 2025 waren de volgende specifieke beleidsvoornemens geformuleerd:

• De ontwikkeling van de rioolheffingen volgt de kostenontwikkeling van de gemeentelijke rioleringsactiviteiten. De programmering van deze activiteiten is vastgelegd in het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2022/-2026;
• Leges en heffingen mogen maximaal kostendekkend zijn;
• Waar mogelijk is het inflatiepercentage van 3,1% toegepast in de berekeningen.
• Voor overhead wordt een opslag van 14,0% op de directe lasten aan de tarieven toegerekend.

Afvalstoffenheffing
Wij hebben de wettelijke plicht om te zorgen voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen. Wij brengen afvalstoffenheffing in rekening bij de gebruikers van een perceel voor de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval. De afvalstoffenheffing was in 2025 volledig kostendekkend.

Rioolheffing
Alle eigenaren van een perceel dat is aangesloten op het gemeentelijk rioleringsstelsel, betalen een vast bedrag aan rioolheffing. De opbrengst van de rioolheffing gebruikten we voor de volgende gemeentelijke zorgplichten en taken:

• een veilige inzameling en transport van afvalwater naar de zuivering, zonder risico’s voor bewoners of het milieu (zorgplicht afvalwater);
• het opvangen en verwerken van hemelwater (regenwater), waarmee we wateroverlast hebben voorkomen (zorgplicht hemelwater);
• het voorkomen en verminderen van structurele grondwateroverlast door te hoge grondwaterstanden in de openbare ruimte (zorgplicht grondwater);
• het samen met de waterschappen realiseren van veilig, gezond en aantrekkelijk oppervlaktewater waarlangs inwoners prettig wonen, werken en recreëren.

Beleidsvoornemens
Voor het begrotingsjaar 2025 hadden we de volgende specifieke beleidsvoornemen geformuleerd:

• Wij kiezen ervoor de gemeentelijke belastingen te verhogen met het inflatiepercentage van 3,1%.

Kostendekkendheid afval en riolering
Bij het opstellen van de begroting namen we de door de raad vastgestelde beleidsdocumenten als uitgangspunt. Voor de rioolheffing was dit het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2022/2026. In de begroting bepaalden we of de tarieven voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing kostendekkend waren. Hierbij hebben we gekeken naar welke uitgaven en inkomsten horen bij afval en riolering. Bij de jaarstukken berekenen we achteraf of deze tarieven ook daadwerkelijk kostendekkend waren. Bij een tekort doen we een beroep op de voorziening die we daarvoor hebben gemaakt. Als we hogere inkomsten hebben, dan dat we kosten maken, storten we het verschil in de voorziening voor riool en/of afval.

De lokale belastingdruk is in 2025 ten opzichte van 2024 iets toegenomen. Deze stijging komt vooral door een verhoging van de tarieven met 3,1% door de inflatie. Voor de afvalstoffen en de rioolheffing was het tarief bijna kostendekkend (inkomsten en uitgaven zijn vrijwel even hoog). Door een recente uitspraak van de rechter hebben we de gemiddelde WOZ-waarde voor bejaardenappartementen verlaagd. De cijfers in de tabel hieronder zijn gelijk aan cijfers in de Belastingverordeningen 2025.

Bij de uitvoering van haar taken loopt de gemeente risico’s. Risico’s zijn niet te vermijden en kunnen impact hebben op het halen van de doelen van de gemeente. De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft aan in hoeverre de gemeente risico’s die optreden kan opvangen. 

De paragraaf bevat drie onderdelen: de risico's, het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente niet-begrote kosten die volgen uit risico’s die optreden kan opvangen. De relatie tussen het geld dat nodig is om risico’s op te kunnen vangen en de daarvoor beschikbare middelen heet de ratio weerstandsvermogen. Met een gezond weerstandsvermogen kan de gemeente financiële tegenvallers opvangen zonder dat dit het behalen van de doelen direct in gevaar brengt. 

De uitgangspunten voor het weerstandsvermogen en risicobeheersing staan in de Nota herziening risicomanagementbeleid Stichtse Vecht en in de Beleidsnotitie Algemene reserve. In deze nota’s staat onder andere wat we onder een risico verstaan. Ook hebben we opgenomen hoe we omgaan met risico’s, wat het weerstandsvermogen en de ratio weerstandsvermogen zijn en hoe we deze bepalen. In deze paragraaf beschrijven we de grootste risico’s en het weerstandsvermogen volgens de richtlijnen uit de genoemde notities.

Het huidige risicomanagementbeleid omschrijft een risico als ‘een onzekere gebeurtenis die een effect kan hebben op het behalen van de doelstellingen van de gemeente’. De organisatie beoordeelt risico's op een consequente manier met een risicomanagement-informatiesysteem. Door inzicht in deze risico’s kan de gemeente maatregelen nemen om nadelige gevolgen van deze risico’s te verkleinen. 

Twee keer per jaar actualiseren wij de geïnventariseerde risico’s in totaliteit. Voor het actualiseren van de risico’s bij de Jaarrekening 2025 gebruiken we het laatst vastgestelde risicobeeld uit de Begroting 2026. De uitkomst van de risico-inventarisatie gebruikt de gemeente vervolgens voor het vaststellen van het weerstandsvermogen. Voor het weerstandsvermogen zijn de risico’s relevant die we niet op een andere manier kunnen opvangen en die grote financiële gevolgen hebben.

Eind 2024 heeft de Rekenkamer van de gemeente Stichtse Vecht een rapport met aanbevelingen voor het risicomanagement uitgebracht. In 2025 is de concerncontroller het project Actualiseren Risicomanagement gestart. Daarvoor zijn de aanbevelingen van de Rekenkamer en de ambitie van het college de basis. Een nieuwe nota risicomanagementbeleid is één van de producten van dit project. De verwachte doorlooptijd van het project is van september 2025 tot en met juli 2026.

De financiële middelen die de gemeente heeft om de gevolgen van risico’s op te vangen, noemen we het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is bedoeld voor risico's waarvoor we geen of onvoldoende maatregelen om financiële risico’s te beperken hebben of kunnen treffen. Het gaat dan om risico’s die van betekenis zijn voor de financiële positie van de gemeente. Het weerstandsvermogen bestaat bij de gemeente Stichtse Vecht uit de Algemene reserve (AR). De AR heeft 3 schijven:

• Schijf 1: het minimale bedrag dat nodig is om de bekende risico’s op te vangen;
• Schijf 2: het deel van de AR voor het opvangen van bijvoorbeeld calamiteiten of een negatief rekeningsaldo;
• Schijf 3: de vrije ruimte in de AR als de AR hoger is dan de raad heeft vastgesteld. Schijf 3 kan worden gebruikt voor nieuwe beleidskeuzes. 

De verhouding tussen het beschikbare en het benodigde geld om risico’s op te vangen bepaalt de ratio weerstandsvermogen. Voor de ratio weerstandsvermogen heeft de raad een norm bepaald. Deze norm geeft aan dat de ratio weerstandsvermogen tussen de 1,4 en 2,0 (ruim voldoende) moet liggen. 

Voor het opvangen van risico’s uit grondexploitaties geldt een ander regime. Voor die risico’s geldt de Algemene reserve grondexploitaties als eerste weerstandscapaciteit. Pas daarna spreken we de AR aan. Risico’s uit grondexploitaties actualiseren we jaarlijks bij de jaarrekening met een aparte risicoanalyse. De hoofdlijnen voor de grondexploitaties hebben we opgenomen in de paragraaf Grondbeleid. 

We actualiseren de bij de jaarrekening risico's. Maar ook blikken we in de jaarrekening kort terug op de in de Begroting 2025 opgenomen risico’s van de grootste risicogebieden. Het gaat om de volgende risico’s:

1. Gemeentebrede risico’s / bedrijfsvoeringrisico’s
In de bedrijfsvoering heeft de gemeente te maken met organisatorische, financiële en technische risico’s. De drie grootste risico’s op dit onderdeel waren:

Gijzeling van informatie of systemen
Het beschermen en beveiligen van systemen en gegevens, vooral persoonsgegevens, is een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering van de gemeente. Het gaat dan bijvoorbeeld om een hack of ransomware. Informatiebeveiliging is een combinatie van organisatorische en technische maatregelen én de toepassing daarvan. Het gaat om gedrag van medewerkers, het inrichten van processen en procedures en techniek. Denk aan de implementatie van Siem Soc in 2024 (security operations center, security information & event management), het jaarlijkse onderzoek naar kwetsbaarheden (penetratietesten), de continuïteitstest of bewustwordingscampagnes voor medewerkers. In 2025 meldden medewerkers van de gemeente 91x een spam- of phishingmail. Dit aantal was fors lager dan in 2024 (132x). Dit komt met name door de nieuwe spamfilter die we sinds 31 januari 2025 gebruiken. Bovendien zijn medewerkers zich meer bewust van verdachte e-mails, waardoor ze deze direct verwijderen en niet meer melden. Voor verdere informatie over informatieveiligheid en gegevensbescherming verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Aansprakelijkstelling/ingebrekestelling door inwoners, instellingen of bedrijven
De gemeente is voor veel situaties verzekerd. Voor onvoorziene situaties, situaties waarvoor we niet verzekerd zijn en/of extra kosten voor een juridische procedure hebben we een bedrag in de risico-inventarisatie opgenomen.

Het niet (blijvend) kunnen waarborgen van de continuïteit van dienstverlening
Het verzuim blijft bij ons relatief hoog, net zoals landelijk. Dat heeft invloed heeft op de weerbaarheid van de organisatie en zet de continuïteit onder druk. Wij nemen verschillende maatregelen om verzuim te voorkomen, zoals activiteiten voor doelgroepen en handelen we pro-actief.

Ook blijft het verbeteren van de instroom van medewerkers een belangrijk punt om de dienstverlening te garanderen. Dit terwijl de organisatie per 1 januari 2026 is heringericht en de arbeidsmarkt krap is. Deze herinrichting leidt tot kleinere teams en meer ruimte voor integrale sturing. Daarnaast verschoof de inhoudelijke verantwoordelijkheid van directeur naar manager. Voor een goede invulling van de rollen bieden we dit jaar verschillende trainingen en begeleiding aan. Ook verbeteren wij het proces voor bestuurlijke en interne besluitvorming verder.

2. Programma Fysiek

De Heul - Vervangende locatie flexwoningen en Regeling tegemoetkoming herplaatsing flexwoningen (RTHF)

De Regeling tegemoetkoming herplaatsing flexwoningen (RTHF) is voor investeerders (zoals een woningcorporatie) in nieuwe flexwoningen. Dit zijn woningen die verhuurd worden als sociale huurwoning of die tijdelijk ingezet worden voor de opvang van ontheemden.  Het vinden van een locatie voor flexwoningen is de verantwoordelijkheid van de gemeente. Ook na de eerste tijdelijke periode (in dit geval 15 jaar). Als de gemeente hieraan niet voldoet, moet zij 50% van de restwaarde van de woningen vergoeden. De andere 50% komt voor rekening van de investeerder. Om een deel van dit financiële risico op te vangen kan de investeerder de RTHF aanvragen. De RTHF biedt hulp bij herplaatsing van woningen na de eerste tijdelijke periode (in dit geval 15 jaar). Als herplaatsing toch niet lukt, volgt financiële ondersteuning (subsidie) voor de restwaarde van de flexwoning bij verkoop. De subsidie bedraagt 60% van de restwaarde. De woningcorporatie draagt 15% en de gemeente moet 25% van de restwaarde vergoeden.

Achterstand onderhoud fysiek domein (asfaltelementen, verharding en bermen)
In 2023 was er een weginspectie. Daaruit bleek dat de onderhoudsachterstand te hoog is. In 2025 hebben we een nieuwe inspectie laten uitvoeren en zijn we begonnen met een nieuw Wegbeheerplan. Helaas liep dit vertraging op door onduidelijkheden in de data ten opzichte van de gegevens van 2023. Daardoor hebben wij het Wegbeheerplan niet in 2025 afgerond.

Meer informatie over de wegen die de gemeente moet onderhouden staat in Programma 3 Fysiek en de Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen.

Kunstwerken (met name bruggen) tijdelijk niet of onvoldoende te gebruiken
Het tijdelijk niet of onvoldoende kunnen gebruiken van bruggen beperkt de doorstroming. Dat zorgt ervoor dat kernen mogelijk niet of beperkt bereikbaar zijn. De gemeente heeft in 2024 en 2025 geïnventariseerd wat de status van de bruggen is. Op basis van de uitkomsten zijn we gestart met het voorbereiden van het aanbesteden en met het plannen van de reparatie/vervanging van bruggen waar dit nodig is.

3. Programma Sociaal
Toename beroep op gemeentelijke Wmo-voorzieningen
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ondersteuning bij mensen thuis. Het doel hiervan is dat inwoners zo lang mogelijk thuis wonen en deelnemen aan de maatschappij. De toenemende vergrijzing en het zo lang mogelijk thuis blijven wonen maakt dat meer mensen een beroep op (Wmo-)voorzieningen doen. We sturen op het versterken van eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht van mensen. Tegelijkertijd geven we zorgaanbieders meer ruimte om te doen wat nodig is. Daarnaast kijken we naar het gebruik van de Wmo. Daarin werken we nauw samen met de partijen die hulp en ondersteuning bieden. Het aantal cliënten dat van Wmo-voorzieningen gebruik maakte was in 2025 stabiel. Dit aantal was licht hoger dan het gemiddelde aantal van 2024. De kosten voor Wmo-voorzieningen bleven in 2025 binnen de begroting.

Ontwikkeling bijstandsaantallen (conjunctuur) en/of bijstelling van het macrobudget Buig
Bijstand is een open einde regeling. Mensen krijgen hulp als ze voldoen aan de regels, ook als het budget op is. Meer aanvragen voor bijstand leiden tot hogere uitkeringslasten. Om de uitkeringen te bekostigen krijgt de gemeente van het Rijk geld uit het macrobudget BUIG (een gebundelde uitkering voor verschillende soorten inkomensvoorzieningen die de gemeente verstrekt aan inwoners). Als het budget van het Rijk verandert, krijgt de gemeente meer of minder geld dan wij begroot hadden. Om ons financiële risico te verkleinen zetten wij onder andere in op gerichte acties, zoals voorliggende voorzieningen, doorverwijzen naar andere organisaties, afspraken met bedrijven om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen te geven en activiteiten om te voorkomen dat meer mensen hulp nodig hebben. Ook kan de overschrijding van de uitgaven van meer dan 10% van het budget gecompenseerd worden door het Rijk. In 2025 hadden wij een positief resultaat op de BUIG-uitkeringen.  

Op basis van de actualisatie bij de jaarrekening is een risicoprofiel opgesteld.

De inventarisatie voor de jaarrekening 2025 geeft 48 risico’s. Het maximaal ingeschatte financiële gevolg is € 33,9 miljoen. In het overzicht onder de tekst staan deze risico’s. Om te bepalen hoeveel geld we nodig hebben om risico’s op te vangen, hebben we een simulatie uitgevoerd met de risico’s die we in kaart hebben gebracht. Dat doen we omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 33,9 miljoen als buffer niet wenselijk is. Ook is het niet waarschijnlijk dat de risico’s zich allemaal tegelijk en in hun maximale omvang voordoen. 

Bij de simulatie rekenen we met een zekerheidspercentage van 90%. Dit betekent dat we voor de risico’s die we hebben vastgesteld het voor 90% zeker is dat we deze met een weerstandsvermogen van € 8,1 miljoen kunnen opvangen. 

Voor grondexploitaties maken we een aparte berekening van de risico’s. Het deel van de risico’s dat we niet met de Algemene reserve grondexploitaties kunnen opvangen als ze zich voordoen tellen we mee bij de risico’s van de hele gemeente. De berekening van maart 2026 laat zien dat we voor grondexploitaties € 2,9 miljoen nodig hebben om risico’s op te vangen. In de Algemene reserve grondexploitaties zit hiervoor € 0,2 miljoen. Het resterende bedrag van € 2,7 miljoen nemen we mee in het weerstandsvermogen en moet worden opgevangen met de algemene reserve van de gemeente. In totaal heeft de gemeente daarmee € 10,8 miljoen nodig om de risico’s op te vangen.

Het geld dat de gemeente heeft om de gevolgen van risico’s op te vangen als ze optreden is de Algemene Reserve (AR). De Beleidsnotitie Algemene reserve geeft aan dat de AR drie schijven kent  die bepalen hoe we de AR kunnen inzetten. Schijf 1 en 2 (voor het opvangen van de risico’s, calamiteiten, tegenvallers bij bezuinigingen en tekorten op de rekening) vormen de weerstandscapaciteit van de gemeente. De ratio weerstandsvermogen (1,4 - 2,0) die de raad heeft vastgesteld, bepaalt hoe groot de weerstandscapaciteit moet zijn. Op basis van de benodigde weerstandscapaciteit van € 10,8 miljoen geeft dit het volgende beeld:

In het overzicht staan de geïnventariseerde risico's per programma. VP staat voor verbonden partijen.

Wat betekenen deze getallen?

Voor de kritische signaalwaarden hebben we aansluiting gezocht bij de ‘Houdbaarheidstest gemeentefinanciën' van de VNG. Deze waarden geven aan of er sprake is van potentiële financiële stress op het betreffende gebied.

Netto schuldquote (inclusief verstrekte leningen)
De netto schuldquote weerspiegelt de schuldenlast (aflossing en rente) ten opzichte van de baten. De signaalwaarde voor de netto schuldquote bedraagt 130%. Wanneer de signaalwaarde hoger is dan 130%, dan is er een grote druk op de exploitatie door aflossing en rentelasten. Het is verstandig om al bij een netto schuldquote hoger dan 100% alert te zijn. 

Netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen)
Bij een netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen wordt de schuld van de gemeente gecorrigeerd met alle leningen die de gemeente heeft doorgeleend. De schuld die de gemeente zelf draagt, zonder risico's van derden, wordt dan afgezet tegenover de baten. De signaalwaarde hiervan bedraagt 120%. Als de effectieve netto schuldquote de individuele signaalwaarde overschrijdt, heeft de gemeente een erg hoge schuld. Het is verstandig om al bij een effectieve netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekkingen, hoger dan 90% alert te zijn.

Solvabiliteit
De solvabiliteit (eigen vermogen / vreemd vermogen) geeft inzicht in de mate waarin de gemeente op lange termijn haar financiële verplichtingen kan voldoen. Hoe hoger het percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteit is gedaald door de verwachte toename van het investeringsvolume en de daarmee benodigde aan te trekken geldleningen.

Grondexploitatie
De boekwaarde van de grondexploitaties moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Stichtse Vecht heeft een beperkte grondpositie.

Structurele exploitatieruimte
Dit cijfer is ter ondersteuning om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een negatief cijfer houdt in dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen.

Belastingcapaciteit
Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde en wat de onbenutte belastingcapaciteit is. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente meer (structurele) inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven. De signaalwaarde is 120% en is gerelateerd aan artikel 12 van de financiële verhoudingswet.

Voor het in stand houden van kapitaalgoederen op het afgesproken kwaliteitsniveau zijn langlopende investeringen en onderhoudsplannen nodig. Dit doen we door de toepassing van assetmanagement. Assets zijn de kapitaalgoederen in de openbare ruimte, ofwel de objecten groen, wegen, civiele kunstwerken etc. Assetmanagement is een systematische en gecoördineerde wijze van beheren. Het gaat hierbij vooral om de optimalisatie van de prestaties, de risico's en de kosten van de kapitaalgoederen in relatie tot de doelstellingen van de gemeente. We richten ons op het beheer over de gehele levensduur en kijken verder dan wat goed is voor de objecten zelf. We kijken naar wat goed is voor de gemeente en nog belangrijker, wat goed is voor inwoner/de gebruiker.

Deze paragraaf bevat een toelichting op het beleidskader, kwaliteitsniveau, onderhoudsplan en de financiën van de volgende kapitaalgoederen:

1. Wegen
2. Civiele constructies
3. Openbare verlichting
4. Water en riolering
5. Groen
6. Speelterreinen
7. Gebouwen

Om de kwaliteit te beoordelen gebruiken we de Kwaliteitscatalogus van kennisorganisatie CROW. CROW onderscheidt vijf niveaus voor de technische kwaliteit van de openbare ruimte: A+, A, B, C en D. Kwaliteitsniveau A is een hoog niveau en kwaliteitsniveau D is een laag niveau met ook achterstanden. Onderdelen van de openbare ruimte met kwaliteitsniveau D moeten we snel weer op kwaliteit brengen.

Gemeente Stichtse Vecht gebruikt verschillende kwaliteitsniveaus, afhankelijk van de locatie. Voor wegen en groen hebben we het totaal (het areaal) van de gemeente Stichtse Vecht onderverdeeld in 3 deelgebieden. Voor kernen hebben we kwaliteitsniveau B vastgesteld en voor het buitengebied en industriegebieden is niveau C. 

Een groot deel van de kapitaalgoederen zijn een onderdeel van de openbare ruimte van de gemeente. Onderstaande tabel geeft een beeld van de omvang van verschillende kapitaalgoederen in de openbare ruimte.

Beleidskader
Op grond van de Wegenwet hebben wij de zorgplicht om onze wegen goed en verantwoord te beheren. Hieronder vallen de zorgplicht asfalt, elementen en half-verhardingen. Op basis van de resultaten uit de weginspectie wordt het onderhoudsplan herijkt. Indien uit deze herijking blijkt dat nieuwe of aanvullende investerings- en onderhoudsbudgetten nodig zijn, dan zal dit via een separaat voorstel aan de raad worden voorgelegd. In 2025 zijn de wegen voor het laatst geïnspecteerd. 

Kwaliteitsniveau
Er is een inhaalslag gemaakt in het groot onderhoud wegen (zie ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen), maar het gestreefde kwaliteitsniveau wordt nog niet behaald.

In 2025 hebben we onderhoud uitgevoerd aan de volgende wegen:

• halfverharding paden sportpark de Heul te Loenen aan de Vecht;
• asfalt Proostdijweg te Breukelen;
• asfalt Amerlandseweg te Breukelen;
• asfalt Laag-Nieuwkoop te Kockengen;
• elementenverharding Maire Hofstedelaan te Maarssen-Dorp;
• asfalt Haanweg te Nieuwer Ter Aa;
• asfalt Vogelweg te Maarssenbroek;
• asfalt Safariweg te Maarssenbroek.

Financiën
Onderstaande budgetten zijn de vertaling van de beheer- en beleidsplannen in de exploitatie van de meerjarenbegroting.  

In de jaarrekening 2024, conform het Raadsbesluit 17 december 2024, is de voorziening onderhoud wegen opgeheven. Op 13 mei 2025 is door de raad besloten om het groot onderhoud als vervangingsinvesteringen te gaan beschouwen per 1-1-2025. Afhankelijk van het type investering (toplaag asfalt, toplaag elementen, fundering) wordt een juiste afschrijvingstermijn toegepast. Dit wordt de componentenbenadering genoemd. De componentenbenadering hebben we vastgelegd in de Notitie Componentenmethode. We hebben een nieuwe weg hierbij opgedeeld in verschillende lagen (toplaag, tussen- en onderlaag en fundering). Wij schrijven deze lagen in verschillende periodes af (15, 30 of 60 jaar).

Beleidskader
Onder civiele constructies wordt verstaan tunnels, viaducten, bruggen, duikers, (aanleg)steigers, beschoeiing, kades, grondkeringen en geluidschermen. Het doel is om veilige verkeersroutes in stand te houden, een vrije doorgang voor de scheepvaart te garanderen en de waterhuishouding op peil te houden. Het beheer- en beleidsplan Civiele kunstwerken is vastgesteld door de raad in 2021. Naast een beleidsmatig plan stellen we ook een meerjarig onderhoudsplan op. Daartoe zijn in 2022 de volgende assets geïnspecteerd:

• verkeersbruggen;
• beweegbare bruggen;
• fietsbruggen;
• voetgangersbruggen;
• tunnels;
• viaducten;
• geluidschermen.

Speerpunt voor 2025 en 2026 is het in kaart brengen van de staat van de civiele kunstwerken en indien nodig het herijken van de beheer-/onderhoudsplannen.

Kwaliteitsniveau
De beheervisie van de gemeente Stichtse Vecht is dat bruggen, viaducten en andere civiele kunstwerken goed werken, veilig zijn en goed worden onderhouden. Zo voorkomen we dat ze sneller verslechteren en hun waarde verliezen. Daarnaast moeten bruggen, viaducten en andere civiele kunstwerken een uitstraling hebben die past bij de visie van de gemeente. Ook moeten we het beheer en onderhoud uitvoeren binnen het beschikbare budget. De kern van dit plan is dat we beheer en onderhoud niet meer ad hoc doen, maar op tijd en volgens een plan met aandacht voor risico’s.

Financiën
Onderstaande budgetten zijn de vertaling van de beheer- en beleidsplannen in de exploitatie van de meerjarenbegroting. Het groot onderhoud wordt gedekt door een reserve. De stortingen aan en onttrekkingen uit deze reserve zijn vastgelegd in het beheerplan en uitgewerkt in onderliggende uitvoeringsplanningen. Bij het opstellen van het nieuwe beheerplan zal ook een voorstel uitgewerkt worden voor de benodigde budgetten. De ramingen voor groot onderhoud in 2026 en 2027 zullen op basis van dat voorstel in de begroting verwerkt worden. Daarnaast worden jaarlijks ook investeringen gedaan. In de investeringsplanning zijn alle geplande investeringen in de openbare ruimte terug te vinden. 

Beleidskader
Het doel is een verkeersveilige, sociaal veilige en leefbare omgeving die voldoet aan de landelijke richtlijnen. Sinds 2019 zijn wij geheel verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het verlichtingsareaal. Op basis van het in 2020 door uw raad vastgestelde beleidsplan en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsplannen is een bestek opgesteld en gegund. In 2023 zijn de eerste deelopdrachten verstrekt. In de jaren 2024 en 2025 is jaarlijks circa € 1 miljoen aan investeringen gerealiseerd om de masten en armaturen te vervangen. Hierbij worden de armaturen voorzien van energiezuinigere ledverlichting. 

Kwaliteitsniveau
In 2024 en 2025 hebben wij een inhaalslag gemaakt met het vervangen van de bestaande openbare verlichting door ledverlichting.

Financiën
Onderstaande budgetten zijn de vertaling van de beheer- en beleidsplannen in de exploitatie van de meerjarenbegroting. Daarnaast worden jaarlijks ook investeringen gedaan. In de investeringsplanning zijn alle geplande investeringen in de openbare ruimte terug te vinden.

Beleidskader 
Op grond van de Wet milieubeheer (Wm) heeft de gemeente een zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater en op grond van de Waterwet een zorgplicht voor hemelwater en grondwater. Hoe de gemeente invulling geeft aan de zorgplichten staat uitgewerkt in het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Het huidige GRP heeft een looptijd van 2022 tot en met 2026 en beschrijft de beleidsvoornemens op het gebied van Water en Klimaat en geeft inzicht in de aanleg, tijdige vervanging, verbeteringen, beheer en onderhoud van de riolering. Ook de kosten van al deze facetten zijn hierin uitgewerkt. Gezamenlijk en risico-gestuurd werken spelen een belangrijke rol in het GRP en de uitvoering daarvan.

Kwaliteitsniveau
De riolering in de gemeente werkt over het algemeen goed. Als er problemen of schades waren, hebben we die hersteld. De riolering binnen de gemeente voldoet over het algemeen aan de eisen. Waar incidenten/gebreken zijn ontstaan, hebben we die hersteld. Dit gebeurt vaak zonder noemenswaardige hinder voor onze inwoners. Voorbeelden hiervan zijn: persleidingbreuk, spoelgaten bij kolken/putten, verstopte duikers, defecte pompputten.

Financiën 
Onderstaande budgetten zijn de vertaling van het GRP in de exploitatie van de meerjarenbegroting. Er wordt een 100% kostendekkend tarief gehanteerd, waarbij alle kosten voor de rioleringszorg uit de rioolheffing worden gedekt. Bij de lasten maken we onderscheid tussen exploitatiekosten en investeringen. De kosten voor het jaarlijkse operationeel beheer en onderhoud vormen de exploitatiekosten. De investeringsactiviteiten zijn onderverdeeld in aanleg, vervanging en verbetering. In de investeringsplanning zijn alle geplande investeringen in de openbare ruimte terug te vinden. Om schommelingen in de kosten op te vangen, maken we gebruik van een egalisatievoorziening, waardoor het tarief niet steeds aangepast hoeft te worden wanneer sprake is van een piek of dal in de uitgaven.

Onder groen verstaan we bomen, plantsoenen, gazons en andere velden in de openbare ruimte en ook de paden in parken. Ook de begraafplaatsen scharen we hieronder. Voor groenvoorzieningen en onkruid en zwerfvuil op verhardingen wordt onderhoudsniveau B in de kernen en onderhoudsniveau C buiten de kernen gehanteerd. Voor begraafplaatsen wordt onderhoudsniveau B gehanteerd. Bomen worden conform handboek bomen en de daaraan gekoppelde veiligheidsinspecties op beeld gehouden.
Het beleidskader wordt gevormd door de Omgevingsvisie, het Boombeleidsplan, de parkbeheerplannen, de landschapsontwikkelingsplannen en de regionale visie klimaatadaptie. 

In 2025 is nadruk gelegd op het reconstrueren van plantvakken en gewerkt aan het op peil brengen van het bomenbestand aan de vastgestelde kwaliteitseisen. De kleine achterstanden in de beplantingsvakken zijn grotendeels weggewerkt en binnen de beschikbare budgetten opgelost.

Kwaliteitsniveau
Naast het dagelijks en jaarlijks onderhoud om de plantvakken op het gewenste beeldniveau te houden, renoveren we elk jaar de plantvakken. Dit zijn plantvakken die niet meer voldoen aan de eisen. Daarin groeien doorgaans ongewenste plantsoorten en/of wortelonkruiden.

Financiën
Onderstaande budgetten zijn de vertaling van de beheer- en beleidsplannen in de exploitatie van de meerjarenbegroting. Op basis van de aanbesteding in 2022 zijn in de begroting 2022 voor de periode 2022-2026 de exploitatiebudgetten herzien. Uit de ophanden zijnde herziening van de beleids- en beheerplannen volgt de komende jaren de herziening van de financiën. Daarnaast worden jaarlijks ook investeringen gedaan. In de investeringsplanning zijn alle geplande investeringen in de openbare ruimte terug te vinden.

Beleidskader
De speelplekken worden ingericht volgens de kadernota Buiten spelen natuurlijk! De uitwerking van dit plan vindt plaats in de kwaliteitskaarten spelen. In 2025 is het streefbeeld  kwaliteitskaarten spelen, binnen het eerder door de raad vastgestelde beleidskader, vastgesteld. In de kwaliteitskaarten wordt aandacht besteed aan het participatief inrichten van speelplekken met speeltoestellen en speelaanleidingen gericht op vergroening, natuur en klimaat.

Het onderhoud van de speeltoestellen vindt plaats volgens de richtlijnen Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Voor de speel- en sporttoestellen en valondergronden worden de normen van het WAS gehanteerd. Jaarlijks loopt de aannemer de speeltoestellen na en vindt inspectie door een onafhankelijke partij plaats. Op hun aanwijzingen worden reparaties uitgevoerd.

Kwaliteitsniveau
We voerden reparaties aan speeltoestellen na inspecties op tijd uit. We vervingen verouderde speeltoestellen stap voor stap volgens het streefbeeld uit de ‘kwaliteitskaarten spelen’. Daarin staat een netwerk van speelplekken op verschillende plekken in de gemeente, met speelplekken met toestellen en plekken om vrij te spelen. Zo houden we een uitdagend en gevarieerd aanbod. We plaatsen daarbij geen losse toestellen. 

Financiën
Onderstaande budgetten zijn de vertaling van de beheer- en beleidsplannen in de exploitatie van de meerjarenbegroting. Daarnaast worden jaarlijks ook investeringen gedaan. In de investeringsplanning zijn alle geplande investeringen in de openbare ruimte terug te vinden. In 2026 zal een voorstel worden gedaan (kwaliteitskaarten spelen) om nieuwe investeringsbudgetten toe te kennen voor 2027-2030. 

Beheerplannen vastgoed 
Het niveau waarop het vastgoed in stand gehouden wordt, is vastgesteld aan de hand van een objectief meetinstrument voor het inspecteren en onderhouden van vastgoed. Het instrument  is gebaseerd op de Conditiemetingsmethodiek volgens NEN 2767. Het niveau waarop het onderhoud gemiddeld gehouden wordt, is vastgesteld op conditieniveau 3. Dit onderhoudsniveau is sober en draagt bij aan een doelmatig en duurzaam beheer van het gemeentelijk vastgoed. Voor de representatieve, publiekelijke objecten, zoals de gemeentekantoren en de aula’s op begraafplaatsen, hanteert de gemeente Stichtse Vecht een gemiddeld conditieniveau 2: goed/ representatief.  

Beheerplan 2025/2026 
De meerjarenonderhoudsplannen voor de gemeentelijke vastgoedportefeuille zijn begin 2025 herijkt. Hieruit blijkt dat er een hogere storting in de onderhoudsvoorziening nodig is. Hier is op dit moment geen ruimte voor. De raad heeft gekozen voor een tussentijdse oplossing om uitvoering te kunnen geven aan de nieuwe MJOP’s, met de huidige beschikbare financiële middelen. Binnen dit scenario wordt rust en tijd gecreëerd om een onderzoek uit te voeren naar de wijze waarop de structurele kostenverhoging voor de periode 2027-2036 verlaagd kan worden. Hierdoor kunnen we in 2025 en 2026 de nieuwe MJOP’s uitvoeren. We pakken alleen de grote onderhoudswerkzaamheden op die we niet kunnen doorschuiven naar 2027, denk hierbij aan het vervangen van installaties die op korte termijn vervangen moesten worden of die vanuit technische noodzaak of (bedrijfs-)continuïteit geoptimaliseerd of vervangen moesten worden. Zoals bij het Kikkerfort het geval is geweest.

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2025-2027
Het Uitvoeringsplan verduurzaming gemeentelijk vastgoed (vaststelling gemeenteraad 2021) is in 2025 in samenwerking met provincie Utrecht grotendeels herijkt. Een aantal verduurzamingstrajecten wordt in 2026 toegevoegd. Dit geldt voor de selectie van tweeëntwintig vastgoedobjecten uit de kernvoorraad. Ter uitvoering van verdere verduurzaming van het gemeentelijke vastgoed is in 2025 gestart met het maken van een jaarplan, rekening houdend met onder andere inflatie, de verduurzamingsefficiency en de sturing/regie in de behoeftestelling. Hierbij zijn de koppelkansen met (onderhouds)-werkzaamheden en beleid in acht genomen. Dit jaarplan houdt ook, zoveel als mogelijk, rekening met toekomstige Nederlandse wetgeving, die dient ter implementatie van de Europese richtlijn EPBD IV (Energy Performance of Buildings Directive). Werkzaamheden, onder andere vervanging verlichting Goudestein en sporthal Kockengen, herstel en schoonmaak raam- en kozijnwerk van het GAK, konden niet wachten en zijn direct uitgevoerd.

Businesscase (project)  gemeentelijke huisvesting
De gemeente Stichtse Vecht staat voor een strategische keuze ten aanzien van haar toekomstige gemeentelijke huisvesting, die toekomstbestendig is inzake ruimtegebruik en financieel. In totaal zijn zeven scenario’s ontwikkeld en vastgesteld. Deze lopen uiteen van de huidige locaties tot volledige nieuwbouw op een nader te bepalen locatie. Onder andere is hiertoe een enquête onder inwoners gehouden. Onder het project gemeentelijke huisvesting vallen vier locaties te weten: Boom & Bosch en het Koetshuis (de raadszaal) in Breukelen en het Gemeentelijk administratie kantoor en Goudestein in Maarssen-Dorp. In 2025 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om vier scenario’s verder uit te werken en nader onderzoek te verrichten.

Portefeuilleplan 
We streven naar een compacte en strategisch waardevolle vastgoedportefeuille die bijdraagt aan onze maatschappelijke beleidsdoelstellingen. Om richting te geven aan deze ambitie is in november 2020 de Vastgoednota vastgesteld. Als onderdeel hiervan is ook een portefeuilleplan opgesteld waarbij het vastgoedperspectief per object is vastgesteld. In 2025 is een amendement door de raad aangenomen om het portefeuilleplan voor 2025 niet vast te stellen maar deze separaat aan te bieden aan de gemeenteraad waarbij het toekomstperspectief per object wordt vastgesteld.  De voorbereidingen zijn hiervoor gestart.  

Overdracht exploitatie sportaccommodaties
Per 1 januari 2025 heeft SRO Stichtse Vecht de exploitatie van een groot deel van de binnensportaccommodaties overgenomen. Het onderbrengen bij één partij zorgt voor diverse voordelen waaronder: de harmonisatie van de exploitatie van deze accommodaties, een efficiëntere exploitatie, één sportloket voor verenigingen, gebruikers en inwoners en een betere dienstverlening. Met het overnemen van het beheer is SRO verantwoordelijk voor het dagelijkse onderhoud. Vanuit de MJOP’s word het overige onderhoud in kaart gebracht. Voor het preventieve en groot onderhoud wordt vanuit het MJOP budget beschikbaar gesteld. De uitvoering van het preventief onderhoud wordt ook uitgevoerd door SRO.

Dorpshuizenbeleid 
In 2020 is de strategische koers dorpshuizenbeleid vastgesteld. Onderdeel van het dorpshuizenbeleid is dat de dorpshuizen en wijkcentra om niet in gebruik gegeven worden en de exploitatiesubsidies stoppen. Ieder dorpshuis of wijkcentrum ontvangt een basissubsidie. De gemeente draagt haar eigen onderhoudsbudgetten voor groot onderhoud over aan de dorpshuizen en wijkcentra aan de hand van een jaarplan voor het onderhoud van komend jaar. Aan het einde van het jaar vindt er een controle plaats op de werkzaamheden. Hiermee zijn de dorpshuizen en wijkcentra zelf verantwoordelijk geworden voor de uitvoering van het onderhoud.

De paragraaf Financiering biedt een overzicht van de geldstromen, de omvang van langlopende leningen en de wettelijke normen voor risicobeheersing. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). We hebben dat vertaald in het 'Treasurystatuut gemeente Stichtse Vecht 2020'.

De Wet fido stelt twee belangrijke beleidsmatige richtlijnen:

• Het aangaan of verstrekken van geldleningen en het verlenen van garanties  zijn alleen toegestaan ten goede van de publieke taak;
• Het uitzetten van tijdelijk overtollig geld is niet gericht op het krijgen van extra inkomsten.

Om de financieringspositie inzichtelijk te krijgen, maken wij gebruik van een liquiditeitsplanning (een planning van wanneer geld binnenkomt en wanneer we geld uitgeven). Deze planning hebben we regelmatig bijgesteld.

Op basis van deze planning bepalen we wanneer we een lening moeten aantrekken.

Onze gemeente voert een risicomijdend financieringsbeleid. We streven ernaar om eventuele tekorten zoveel mogelijk met kortlopende geldleningen te financieren. 

In 2025 hebben we twee langlopende geldleningen aangetrokken en twee langlopende geldleningen afgelost. Per 31 december 2025 is de leningportefeuille opgebouwd uit 15 langlopende geldleningen. De totale restschuld is € 166 miljoen.

De ministeriële Regeling schatkistbankieren decentrale overheden verplicht decentrale overheden om overtollig geld te beleggen in de schatkist van het Rijk. Voor elke gemeente geldt een drempel, voor onze gemeente is het drempelbedrag berekend op (afgerond) € 4,5 miljoen.

• De interne renteberekening op investeringen is bij de Programmabegroting 2025 verhoogd van 1% naar 1,75%.

In de Wet fido staan regels om de risico’s bij lenen en beleggen van geld te beperken. De risico’s op kort- en langlopende geldleningen worden beperkt door de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.

De gemeente bepaalt zelf hoe gemeentelijke taken worden uitgevoerd, door ze zelf uit te voeren of samen met andere gemeenten. De gemeente Stichtse Vecht maakt gebruik van samenwerkingsverbanden, ook wel verbonden partijen genoemd, om verschillende taken uit te voeren. Deze partijen zijn zowel privaatrechtelijk als publiekrechtelijk. De gemeente heeft in een verbonden partij over het algemeen zowel een bestuurlijk als een financieel belang. Een bestuurlijk belang betekent dat de gemeente invloed heeft op het bestuur, bijvoorbeeld doordat een wethouder in het bestuur zit of stemrecht heeft. Een financieel belang houdt in dat de gemeente gelden beschikbaar stelt die verloren kunnen gaan bij faillissement, of als de gemeente aansprakelijk is voor de verplichtingen van de verbonden partij. De gemeente Stichtse Vecht werkt samen met publiekrechtelijke, verbonden partijen (op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen) en privaatrechtelijke partijen, zoals vennootschappen en stichtingen. De gemeenteraad behandelt de belangrijke documenten, zoals begrotingen en jaarrekeningen, van deze samenwerkingen.

Vanaf 2024 werkt de gemeente Stichtse Vecht met raadsrapporteurs voor een verbonden partij. Het doel hiervan is om de rol van de gemeenteraad in samenwerkingsverbanden te verbeteren. De raadsrapporteurs spelen een rol in het bevorderen van de communicatie en transparantie van de gemeenschappelijke regelingen binnen de gemeenteraad. De rapporteurs koppelen regelmatig terug in de commissies. Hierdoor blijft de raad geïnformeerd over de voortgang en de belangrijkste kwesties binnen de verbonden partijen.

Op 30 september 2025 heeft de gemeenteraad de ‘Nota verbonden partijen’ vastgesteld. Deze nota:

·        verbetert de mate waarin de raad zijn kaderstellende en controlerende rol kan uitoefenen;

·        biedt een systematiek voor het aansturen van onze verbonden partijen;

·        is de basis voor de paragraaf Verbonden partijen in begroting en jaarrekening.

Verder bevat de nota een afwegingskader voor het vormgeven van een samenwerking. Ook geeft de nota aan hoe ongewenste dubbele rollen te voorkomen. De nota deelt verbonden partijen in naar sturingsprofielen, waardoor de raad en het college gerichter toezicht kunnen houden. Op 27 januari 2026 heeft de raad ‘Sturingsprofielen verbonden partijen’ vastgesteld. Dit besluit geeft alle verbonden partijen een sturingsprofiel (regulier, uitgebreid of intensief).

De verbonden partijen waarmee de gemeente samenwerkt voor het bereiken van haar doelstellingen zijn  te vinden in de verschillende programma's. In deze paragraaf komen het algemeen belang en de voorgeschreven (financiële) gegevens op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) per verbonden partij aan de orde. Daarbij nemen we per samenwerkingsvorm een beschrijving van het doel en, wanneer van toepassing, relevante ontwikkelingen uit 2025 op als die zich voordeden. Daarna volgt een overzicht met (financiële) gegevens. Als risico’s van een verbonden partij niet of onvoldoende door een verbonden partij zelf met maatregelen zijn ondervangen, hebben we deze meegenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

In het overzicht met gegevens zijn de financiële cijfers uit de Jaarrekening 2025 overgenomen als die al bekend waren. Wanneer deze gegevens op het moment van opstellen van deze paragraaf nog niet beschikbaar waren, zijn de laatst bekende financiële cijfers opgenomen. In het overzicht wordt met een nummer aangegeven wat de status is van de weergegeven financiële cijfers:

1.  definitieve jaarcijfers 2025;
2.  voorlopige jaarcijfers 2025;
3.  laatst beschikbaar gestelde cijfers over 2025 (bijv. uit een managementrapportage of begrotingswijziging);
4.  definitieve jaarcijfers 2024;
5.  begroting 2025 of n.n.b. (nog niet bekend).

Sturingsprofiel: Intensief

De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) is een samenwerkingsverband van en voor alle 26 Utrechtse gemeenten in de provincie Utrecht. De VRU is gericht op drie hoofdtaken: brandweer, risicobeheersing en crisisbeheersing. 
In de bestuursagenda 2024 - 2027 zijn hoofdthema's benoemd voor deze beleidsperiode.  In het Jaarverslag 2025 beschrijft de VRU wat er dit jaar per thema gerealiseerd is, zie hieronder de toelichting per thema.

Toekomstbestendige brandweerzorg

In 2025 hebben de collega’s van de brandweer vanuit 70 posten 24/7 paraat gestaan om incidenten in de regio te bestrijden, ondersteund door opgeleide medewerkers, geactualiseerde plannen en goed onderhouden materieel. Binnen het programma Doorontwikkelen paraatheid is onder meer gewerkt aan een nieuw dekkingsplan, efficiënter roosteren, onderzoek naar paraatheidsmodellen en de aanbesteding van een nieuw informatiesysteem. Ook is sterk ingezet op vakbekwaamheid door uitbreiding van trainingen, implementatie van een nieuwe leeromgeving en verdere ontwikkeling van digitaal leren en mentale fitheid. Daarnaast zijn innovatieve projecten gestart om de arbeidsveiligheid te vergroten, zoals het inzetten van drones en een blusrobot, en is bijgedragen aan natuurbrandbeheersing in samenwerking met gemeenten en de provincie. Tot slot is gewerkt aan toekomstbestendige aansturing, versterking van de identiteit van posten en de verdere ontwikkeling van loopbaanbeleid voor medewerkers.

Veilige en gezonde Leefomgeving

In 2025 heeft de VRU belangrijke stappen gezet in het programma Risicogericht Werken (RGW), waarbij op strategisch, tactisch en operationeel niveau risico’s worden beschreven op basis van het Regionaal Risicoprofiel. Er is gewerkt aan het voorbereiden op nieuwe risico’s, zoals natuurbranden, waterveiligheid en energietransitie, onder meer via gebiedsgerichte aanpakken, de Routekaart Waterweerbaarheid en gerichte adviezen aan gemeenten en inwoners. Ook zijn diverse nieuwe voorlichtingsactiviteiten ontwikkeld, waaronder lessen voor basisscholen, digitale zelfscans voor ondernemers en publieksinformatie over brandveiligheid en zelfredzaamheid.

Met het in 2025 gestarte programma Veerkracht is ingezet op een weerbare en zelfredzame samenleving, onder andere via pilots met noodsteunpunten, lokale initiatieven rond langdurige stroomuitval en intensieve bestuurlijke betrokkenheid. In 2026 volgt een tweede pilot in de gemeente Stichtse Vecht. Tegelijkertijd is het regionale netwerk verder versterkt door nauwere samenwerking met gemeenten, veiligheidsregio’s en partners op thema’s als energietransitie, klimaat, water en omgevingsveiligheid, met als doel risico’s integraal en vroegtijdig te beheersen. 

Versterking crisisbeheersing

In 2025 heeft de VRU de crisisorganisatie verder versterkt door 4 van de 5 permanente Operationele Kernteams te werven en te professionaliseren, met investeringen in opleiding, vakbekwaamheid en samenwerking met gemeenten en crisispartners. Ook is gewerkt aan continuïteit, onder meer via een stresstest voor 72 uur stroomuitval en het ontwikkelen van een VRU-brede aanpak voor bedrijfscontinuïteit. Informatiemanagement en crisiscommunicatie zijn doorontwikkeld met nieuwe werkwijzen, regionale afstemming en versterkte samenwerking, ondersteund door het VeiligheidsInformatieCentrum.

Daarnaast is ingezet op netwerkmanagement en ondersteuning bij opvang en evacuaties, waaronder via VRU Support. Binnen de GHOR lag de focus op weerbare zorg, ketencontinuïteit en samenwerking met zorgpartners, met aandacht voor langdurige stroomuitval, evacuaties en verdere professionalisering van crisis- en informatiemanagement.

Ondersteuning

De VRU zet programma’s in als sturingsinstrument om strategische veranderingen en organisatiebrede ontwikkelingen te realiseren, met binnen Ondersteuning de programma’s Great Place to Work, Sturen op basis van informatie en Digitale veiligheid. Door een aangepaste toerekening van overhead volgens de BBV-richtlijnen worden meer kosten aan het primaire proces toegerekend, waardoor het overheadpercentage is gedaald. Het programma Great Place to Work richt zich op aantrekkelijk werkgeverschap, leiderschap en duurzame inzetbaarheid, met onder meer een arbeidsmarktcampagne, leiderschapsontwikkeling en aandacht voor mentale fitheid. Sturen op basis van informatie stimuleert informatiegestuurd werken via een VRU-brede informatiestrategie, betere datadeling, dashboards en AI-toepassingen. Voor onvoorziene uitgaven is geen aparte begrotingspost: deze worden zo nodig gedekt en meegenomen in de risicoparagraaf.

Niet ondervangen risico's: Geen. 

Sturingsprofiel: Regulier

De deelnemers van het Plassenschap werken samen aan beheer en ontwikkeling van toegankelijke recreatiegebieden voor inwoners- en bezoekers van de regio. Een deel van deze recreatiegebieden ligt op het grondgebied van Stichtse Vecht zoals Bosdijk, Zwaan en een groot deel van de Kievitsbuurten. 

Het beheer en onderhoud van de eigendommen van het Plassenschap is tot en met 31 december 2022 uitgevoerd door Recreatie Midden Nederland. Per 1 januari 2023 heeft de gemeente Wijdemeren het beheer van het areaal van het Plassenschap Loosdrecht e.o. overgenomen van RMN.  De gemeente Wijdemeren verzorgt het beheer voor het Plassenschap, maar stemt keuzes die gemaakt moeten worden af met de ambtelijke vertegenwoordigers van de vier deelnemers; provincie Utrecht, provincie Noord-Holland en de gemeenten Stichtse Vecht en Wijdemeren. Het jaar 2023 vormde een transitieperiode en is gebruikt om de gemeente Wijdemeren als nieuwe beheerder vertrouwd te maken met het werkgebied en de kapitaalgoederen, de risico’s van beheer en onderhoud in kaart te brengen, werkprocessen op te zetten en het opstellen van het vierjarig Uitvoeringsplan. In september 2023 zijn het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) en een Meerjaren Investeringsplan (MJIP), vastgesteld. Op basis van deze beheerplannen is een 4-jarig uitvoeringsplan opgesteld. Verder zijn deze plannen belangrijke bouwstenen voor het 4-jarig financieel perspectief, dat volgens de GR is opgesteld. Ook geven de uitkomsten input voor het jaarlijks beheerplan onderhoud.

Voornoemde beleidsstukken en de daarin gemaakte keuzes zijn de basis geweest voor het opstellen van de eerste begrotingswijziging 2024 en de begroting 2025 (reeds goedgekeurd). 

In 2025 is o.a. geïnvesteerd in de volgende projecten:

• beschoeiingen vervangen/repareren     €2.544.200
• sluizen                                                                           €308.900
• landterreinen                                                            €350.000
• materieel en vastgoed                                            €60.000

Niet ondervangen risico's: geen. 

Toelichting weerstandsvermogen: 

Weerstandsvermogen: de verhouding tussen het weerstandsvermogen en de risico’s zoals  gekwantificeerd in de risicoparagraaf van de begroting en jaarstukken dient minimaal 1:1 te zijn. Afgesproken is dat het weerstandsvermogen per ultimo 2026 weer een ratio van 1 moet hebben. Doordat de rekening 2023 sluit met een batig saldo van bijna € 429.000, kan door resultaatbestemming de algemene reserve worden versterkt en stijgt de ratio tot ver boven de 1.

De begroting 2025 van het Plassenschap is conform de opgaven een beleidsarme begroting voor wat betreft nieuwe ontwikkelingen. Het vastgestelde meerjarig investeringsplan m.b.t. noodzakelijke vervangingsinvesteringen is wel volledig geraamd.

Sturingsprofiel: Regulier

De deelnemers van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Recreatieschap Stichtse Groenlanden (SGL) werken samen aan beheer en ontwikkeling van toegankelijke recreatiegebieden voor inwoners en bezoekers van de regio. Recreatieschap SGL werkt bij de taakuitvoering sinds 2023 samen met uitvoeringsorganisatie Staatsbosbeheer (SBB). In de voorbije jaren is gewerkt aan het financieel in controle zijn van SGL. Daarbij lag de focus op het in beeld brengen van de langjarig, met het beheer en onderhoud van de recreatieterreinen, gemoeide kosten. De implementatie van het door SBB gehanteerde Terreinbeheer Model heeft geresulteerd in een Meerjaren Onderhoudsprogramma. Daaruit volgde de conclusie dat bij ongewijzigd beleid door stijgende kosten op den duur een tekort dreigde te ontstaan op de meerjarenbegroting. De deelnemers in de GR-SGL hebben daarom met SBB in 2025 gezocht naar mogelijkheden om de inkomsten uit exploitatie te verhogen en de uitgaven waar mogelijk te beperken.

De jaarrekening 2025 sluit af met een positief resultaat. Eerder is afgesproken dat de begroting voor 2025 beleidsarm wordt opgesteld. Het budget van 2025 (inclusief indexatie) geldt daarbij als taakstellend maximum, gelijk aan de afspraak zoals die voor de jaren 2023 en 2024 is gemaakt met Staatsbosbeheer.

Niet ondervangen risico's:
Geen.

Sturingsprofiel: Uitgebreid

In 2025 hebben Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) en Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) hard gewerkt aan de fusie om per 1 januari 2026 te komen tot 1 omgevingsdienst in de provincie Utrecht, de ODU.

De ODU  heeft 27 deelnemers en werkt voor het hele grondgebied van de regio Utrecht. Daarbij passend is als regio in 2025 een breed gedragen en inhoudelijk sterke Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (U&H)-ontwikkeld en vastgesteld. Deze U&H- strategie is dé centrale opdracht van de Utrechtse gemeenten en de provincie Utrecht aan de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) voor de komende jaren. De U&H-strategie geeft de regio de basis om als één overheid aan maatschappelijke opgaven te werken.

Niet ondervangen risico's: Geen.