Programma 4. Sociaal

Beleid programma 4

Inleiding

Terug naar navigatie - Beleid programma 4 - Inleiding

Binnen dit programma werken we aan het welzijn, de gezondheid en bestaanszekerheid van onze inwoners. Zo bieden we hulp bij het vinden van werk, verstrekken we bijstandsuitkeringen en ondersteunen we mensen met een smalle beurs. Ook de opvang van Oekraïners, de (re-)integratie van statushouders en het bieden van passende ondersteuning aan inwoners, met Wmo-voorzieningen en jeugdhulp, vallen onder dit programma. In 2026 gaan we hiermee door, samen met onze maatschappelijke partners. Zo blijven we inzetten op preventie en vroegsignalering en bieden we passende en snelle zorg waar nodig. En ook blijven we in 2026 onze mantelzorgers waarderen en zetten we ons in voor een inclusieve samenleving.

In 2026 staan we voor een aantal grote opgaven, zoals de implementatie van de nieuwe toegangsorganisatie voor jeugdhulp en Wmo-begeleiding, de regionale inkoop van jeugdhulp en Wmo-begeleiding, de oprichting van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) voor in ieder geval de jeugdhulp en het opstellen van een nieuw subsidieprogramma. Ook starten we met de dependance van het Regionaal Werkcentrum (RWC) in Breukelen.

Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. In de Kadernota 2026 hebben we aangekondigd dat een onderzoek gedaan zou worden of bijstelling noodzakelijk is i.v.m. de verhoogde uitgaven en uitkering BUIG. De uitkomst is dat het saldo van de BUIG inkomsten en de bijstandsuitgaven wisselen en het zelfs mogelijk is dat deze negatief uitvallen in een jaar. Daarom hebben we in deze programmabegroting de BUIG-gelden niet structureel maar incidenteel verwerkt. 

Voor de uitvoering van het door de raad in juli 2025 aangenomen amendement over de Spreidingswet (A5.6) is een pro memorie post opgenomen. De gemeente geeft op een passende manier invulling aan de Spreidingswet. De taakstelling voor de opvang van het aantal op te vangen asielzoekers binnen Stichtse Vecht op basis van de Spreidingswet is een uitdaging. Daarnaast vraagt ook de opvang van Oekraïners en de huisvesting van statushouders (ook i.c.m. de krapte in de woningmarkt) om een behoorlijke inspanning. De gemeente werkt, samen met haar partners, aan het realiseren van opvang en het beschikbaar stellen van woonruimte. Dit vraagt om het uitbreiden van de mogelijkheden die er zijn. Daarbij wordt ook rekening gehouden met andere bijzondere doelgroepen. Wij onderzoeken mogelijkheden buiten de nu beschikbare kaders om aan onze verplichtingen te voldoen.

De verwachting is dat de komende jaren op dit dossier extra inspanningen nodig zijn. 

Wat willen we bereiken tot en met 2026?

Terug naar navigatie - Beleid programma 4 - Wat willen we bereiken tot en met 2026?

Financieel overzicht programma 4

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Financieel overzicht programma 4 - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Programma 4 Begroting na wijziging 2026 Prognose 2026 Afwijking begroting - prognose 2026
Lasten
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie -13.098 -11.715 1.382
6.2 Wijkteams -3.413 -4.499 -1.086
6.3 Inkomensregelingen -18.053 -18.440 -387
6.4 Begeleide participatie -4.505 -4.505 0
6.5 Arbeidsparticipatie -1.514 -1.314 200
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) -2.261 -2.261 0
6.7 Maatwerkdienstverlening -25.845 -31.986 -6.141
6.8 Geëscaleerde zorg -2.390 -2.390 0
6.9 Coördinatie en beleid -5.506 -6.064 -558
7.1 Volksgezondheid -4.108 -4.108 0
Totaal Lasten -80.692 -87.282 -6.590
Baten
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 7.056 5.456 -1.600
6.3 Inkomensregelingen 13.994 13.994 0
6.4 Begeleide participatie 512 512 0
6.5 Arbeidsparticipatie 66 66 0
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 19 139 120
6.7 Maatwerkdienstverlening 311 311 0
6.8 Geëscaleerde zorg 773 773 0
7.1 Volksgezondheid 555 555 0
Totaal Baten 23.286 21.806 -1.480
Geraamd saldo van baten en lasten -57.406 -65.476 -8.070
Onttrekkingen
0.10 Mutaties reserves P4 75 75 0

Toelichting afwijking lasten

Terug naar navigatie - Financieel overzicht programma 4 - Toelichting afwijking lasten

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

De opvang van Oekraïners zal naar verwachting kostendekkend blijven in 2026. Wel zullen de totale lasten en baten lager uitvallen dan begroot. De verwachting is dat zowel de lasten als baten uitkomen op € 4,7 miljoen. Daarnaast zal de opvang van vluchtelingen (COA vluchtelingen) naar verwachting € 700.000 aan lasten met zich meebrengen dit wordt 1 op 1 gedekt door het COA.

De afgelopen jaren is gebleken dat het beschikbare budget voor de kinderopvangtoeslag SMI niet volledig wordt gebruikt, ook in 2026 verwachten we over te houden. Het college gaat zich meer inspannen om de doelgroep voldoende te bereiken. 

Het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK) is geactualiseerd er is een nieuw subsidieprogramma 2027-2030 ontwikkeld. Op basis hiervan zijn subsidieregelingen opgesteld. De lasten voor de evaluatie en het subsidieprogramma bedragen € 60.000 en zijn in 2026 niet begroot.

6.3 Inkomensregelingen
Op basis van de eerste ramingen over 2026 wordt verwacht meer kwijtscheldingen voor afvalstoffenheffing en rioolheffing te verlenen dan begroot(€ 260.000). De daadwerkelijke kwijtscheldingen worden bij de jaarrekening 2026 meegenomen bij de berekening van de kostendekkendheid.

Voor schuldhulpverlening wordt op basis van de eerste prognoses een overschrijding van € 60.000 verwacht. Deze overschrijding vloeit voornamelijk voort uit de inzet op Vroegsignalering, onze wettelijke taak om inwoners met betalingsachterstanden vroegtijdig te benaderen. Dit sluit aan bij de ambitie uit de Programmabegroting 2026 om in te zetten op preventie en vroegsignalering.
Doel van deze inzet:
- verhogen van het bereik van inwoners met betalingsachterstanden,
- vergroten van het aantal bereikte inwoners dat een vervolgcontact wil vanwege een hulpvraag.


6.5 Arbeidsparticipatie
De afgelopen jaren is gebleken dat het beschikbare budget voor arbeidsparticipatie niet volledig wordt gebruikt, ook in 2026 verwachten we € 200.000 over te houden.

6.7 Maatwerkdienstverlening
Voor YEPH wordt in 2026 op basis van de eerste prognoses een stijging van de lasten verwacht ten opzichte van de begroting van circa € 200.000.

Voor Ernstige Dyslexie wordt in 2026 op basis van de huidige prognose een onderschrijding van circa € 75.000 verwacht ten opzichte van de begroting.

6.9 Coördinatie en beleid
De bijdrage van Stichtse Vecht aan de regionale implementatie van GR SDUW en de inzet voor het inkoopteam, vanwege de langere doorlooptijd voor het regionale inkoopproces, valt in 2026 hoger uit dan voorzien. 
Op basis van de huidige prognose komen de kosten dit jaar uit op € 512.266. Dit is een overschrijding van €258.266 ten opzichte van de huidige bijdrage van €254.000 in de begroting. Dit verschil wordt mede verklaard doordat de werkzaamheden voor deze projecten vanuit 2025 zijn doorgeschoven naar 2026. Omdat de bijdrage voor deze regionale werkzaamheden niet opgenomen was in de begroting 2025 konden deze niet overgeheveld worden naar 2026. 


7.1 Volksgezondheid
GGDrU verkent de mogelijkheden voor huisvesting van een consultatiebureau op een nieuwe locatie in Maarssen ( € P.M). De beoogde locatie sluit mogelijk beter aan bij de wensen en eisen van de jeugdgezondheidszorg (JGZ) en biedt voordelen voor de dienstverlening. 

 

Subsidies Voorveld (6.1 , 6.2 en 6.3)
De overschrijding van € 307.735 wordt veroorzaakt door de subsidies die samenhangen met de bestuursopdracht Voorveld en de door de raad aangenomen motie M 5.18, in combinatie met het wegvallen van de dekking vanuit incidentele budgetten. De extra middelen worden niet ingezet voor nieuwe initiatieven of aanvullende activiteiten, maar voor de continuering van het bestaande aanbod. 

 

TIM Stichtse Vecht (taakvelden 6.1, 6.2 en 6.7)

TIM SV – Reguliere dienstverlening
Op basis van de huidige inzichten wordt voor de reguliere werkzaamheden een aanvullende kostenpost van € 6.016.000 voorzien voor TIM SV. Deze toename is het gevolg van een combinatie van structurele en incidentele ontwikkelingen.

De zorgvraag binnen de uitvoering is de afgelopen periode verzwaard. Cliënten hebben steeds vaker te maken met meervoudige en complexe problematiek, waardoor intensievere en langdurigere ondersteuning noodzakelijk is. Dit leidt tot hogere kosten per cliënt en een langere gemiddelde doorlooptijd voordat uitstroom kan plaatsvinden. Daarnaast is er vaker sprake van intramurale in plaats van ambulante zorg, en maken cliënten regelmatig gebruik van meerdere zorgtrajecten.

Ook de stijging van loonkosten als gevolg van cao-afspraken draagt bij aan de toegenomen kosten.

De huidige prognose bedraagt daarmee € 26,2 miljoen en is gebaseerd op de meest recente prognose. Dit sluit aan bij de Begroting 2026, waarin binnen het structureel weerstandsvermogen dekking is opgenomen voor dit risico.

Implementatie Toegang Jeugd & Wmo (6.9)
Per 1 januari 2027 wordt de toegang tot Jeugd- en Wmo-voorzieningen door de gemeente zelf uitgevoerd, in plaats van door TIM SV. De implementatie hiervan is in voorbereiding.

Op basis van het rapport van Berenschot werd eerder uitgegaan van een totaal benodigd budget van € 1,8 miljoen voor 2025 en 2026 samen. Voor 2026 is € 1,4 miljoen begroot. Op basis van de huidige inzichten blijkt echter dat diverse kostenposten te laag zijn ingeschat. De totale kosten voor 2026 worden momenteel geraamd op € 1,7 miljoen, wat leidt tot een overschrijding van € 300.000 ten opzichte van de begroting.

Voor 2025 werd aanvankelijk een overschrijding van € 400.000 verwacht. Uiteindelijk is de gerealiseerde overschrijding uitgekomen op € 246.000. Hierdoor viel de overschrijding in 2025 € 154.000 lager uit dan eerder geraamd.

Per saldo resteert over de jaren 2025 en 2026 gezamenlijk een overschrijding van € 146.000 ten opzichte van het eerder door Berenschot geraamde totale budget van € 1,8 miljoen.

Deze overschrijding wordt veroorzaakt door hogere bedrijfsvoeringslasten, met name als gevolg van juridische kosten en de inzet van het CIO-bureau.

Extra kosten Fade In Fade Out (6.2)
Deze paragraaf dient in samenhang te worden gelezen met de paragraaf “Besparingen bij TIM SV door FIFO”.

Door het gefaseerd eerder overnemen van toegangstaken is het noodzakelijk om tijdelijk extra personeel in te zetten om de eerste uitvoeringsfase te kunnen starten en de continuïteit te waarborgen. De hiermee gemoeide extra personele kosten worden geraamd op € 1,6 miljoen.

Een deel van deze kosten (€ 1,1 miljoen) wordt naar verwachting gecompenseerd door afname van kosten bij TIM SV als gevolg van de eerdere overdracht van taken (zie onderstaande paragraaf).

In het kader van het eerder overnemen van de toegangstaken worden aanvullende kosten verwacht bij TIM SV (o.a. extra personele inzet, juridische kosten en inwerkkosten) . Deze kosten zijn noodzakelijk om de continuïteit van zorg te waarborgen en de overgang zorgvuldig te laten verlopen. Deze kosten worden geraamd op € 568.000.

Per saldo bedragen de netto extra kosten van de Fade In Fade Out (FIFO) met TIM SV naar verwachting € 1.068.000

Besparingen bij TIM SV door Fade in Fade Out 
De gemeente neemt in de loop van het jaar gefaseerd een aantal toegangstaken over van TIM SV. Hiermee wordt voorkomen dat per 1 januari 2027 in één keer de volledige caseload moet worden overgenomen en kunnen medewerkers tijdig worden ingewerkt. Als gevolg van deze gefaseerde overdracht brengt TIM SV de betreffende werkzaamheden niet langer bij de gemeente in rekening. De hiermee gemoeide besparing bedraagt naar verwachting € 1,1 miljoen. Deze besparing is reeds verwerkt in de berekening van de netto kosten van de FIFO, zoals in de voorgaande paragraaf is toegelicht.

Toelichting afwijking baten

Terug naar navigatie - Financieel overzicht programma 4 - Toelichting afwijking baten

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
De opvang van Oekraïners zal naar verwachting kostendekkend blijven. Wel zullen de totale lasten en baten lager uitvallen dan begroot. De verwachting is dat zowel de lasten als baten uitkomen op € 4,7 miljoen. Daarnaast zal de opvang van vluchtelingen (COA vluchtelingen) naar verwachting € 700.000 aan lasten met zich meebrengen dit wordt 1 op 1 gedekt door het COA.

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 
De baten voor collectief vervoer zijn niet begroot. Dit zal er naar verwachting € 120.000 opleveren in 2026. De begroting 2027 zal hierop worden aangepast.

 

Begrotingswijziging

Terug naar navigatie - Financieel overzicht programma 4 - Begrotingswijziging

In onderstaande tabel zijn de afwijkingen meegenomen, waarvoor een begrotingswijziging zal plaatsvinden.

Programma Taakveld Onderwerp Lasten (L) Structureel (S) 2026
(bedragen x € 1.000) Baten (B) Incidenteel (I) Bedrag
4. Sociaal 7.1 Inhaalindexatie begroting 2026 GGDrU L S -114
4. Sociaal 6.1 Inhaalindexatie begroting 2026 GGDrU L S -23
2. Veiligheid 1.2 Inhaalindexatie begroting 2026 GGDrU L S -2
1. Bestuur 0.8 Stelposten Lonen en prijzen B S 139
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK M16 Opvang Ontheemden Oekraïne 2026 L I 2.300
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK M16 Opvang Ontheemden Oekraïne 2026 B I -2.300
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Terugdringen Gezondheidsachters 2026 L I -15
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Terugdringen Gezondheidsachters 2026 B I 15
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Versterken sociale basis 2026 L I 26
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Versterken sociale basis 2026 B I -26
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Mantelzorg 2026 L I -1
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Mantelzorg 2026 B I 1
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Welzijn op recept 2026 L I -16
4. Sociaal 6.1 Bijstelling SPUK H30 Welzijn op recept 2026 B I 16
4. Sociaal 7.1 Bijstelling SPUK H30 Kansrijke start 2026 L I 2
4. Sociaal 7.1 Bijstelling SPUK H30 Kansrijke start 2026 B I -2
4. Sociaal 7.1 Bijstelling SPUK H30 Aanpak overgewicht en obesitas 2026 L I -88
4. Sociaal 7.1 Bijstelling SPUK H30 Aanpak overgewicht en obesitas 2026 B I 88
4. Sociaal 7.1 Bijstelling SPUK H30 Valpreventie 2026 L I -17
4. Sociaal 7.1 Bijstelling SPUK H30 Valpreventie 2026 B I 17
Totaal + = lagere lasten of hogere baten - = hogere lasten of lagere baten -